Rollenspelen

Spelers nemen een rol aan en bekijken situaties vanuit verschillende perspectieven.

Vervreemdingsspel

Bij een vervreemdingsspel worden leerlingen (zowel spelers als toeschouwers) uitgedaagd om vanzelfsprekende gevoelens en ideeën los te laten. Tijdens het spel ervaren ze dat overtuigingen, emoties, houdingen en gedragingen minder vanzelfsprekend zijn dan ze op het eerste gezicht lijken.

Voorbeelden hiervan zijn een vergadering van een politieke partij waarin het programma van een andere partij wordt gehanteerd, of het spelen van een personage waar je in het dagelijks leven eerder afkeer voor voelt.

Poppenkast of poppenspel

Een onderwerp of probleem kan uitstekend worden geïntroduceerd of verduidelijkt via een poppenspel. Leerlingen kunnen hierbij zelf een verhaal bedenken en ook de benodigde materialen maken, zoals poppen en een poppenkast.

Vooral voor leerlingen die zich moeilijk durven uiten, kan het werken achter een scherm dat hen enige bescherming biedt een hulpmiddel zijn. Een poppenspel maakt het mogelijk om een verhaal uit te beelden en zo samen met anderen iets te creëren en vorm te geven.

Action learning

Dit is de meest realistische vorm van rollenspel. Action learning, letterlijk ‘lerend werken’, vertrekt vanuit actief leren met als doel het leervermogen te versterken. Daarbij werken leerlingen rond zelf aangebrachte vraagstukken of problemen die ontstaan tijdens het uitvoeren van echte opdrachten.

De leerling bespreekt de opdracht in een kleine groep van ongeveer vijf à zes deelnemers, waarbij iedereen zijn of haar ervaringen inbrengt. Door deze kleinschalige aanpak, met veel ruimte voor dialoog, het uitwisselen van ervaringen en het leren stellen van gerichte vragen, wordt er voortdurend een brug gemaakt tussen theorie en praktijk. Dit stimuleert reflectie op het eigen leerproces (leren leren) en dat van anderen.

Leerlingen leren met, van en door elkaar. Het gaat om een vorm van intervisie waarbij een reële probleemsituatie wordt onderzocht en nagespeeld, met als doel dichter bij een mogelijke oplossing te komen.

Spontaan rollenspel

Dit wordt ook wel een identificatiespel genoemd, waarbij het vrije spel van de leerlingen centraal staat. Er wordt slechts beperkt richting gegeven aan het ‘speelgebied’ en aan de structuur waarbinnen het spel plaatsvindt.

Een spontaan rollenspel kan worden ingezet om:

inzicht te krijgen in de ervaringswereld en beleving van leerlingen, evenals hun gedragsmogelijkheden en vaardigheden;
de motivatie van leerlingen te verhogen, bijvoorbeeld wanneer er sprake is van discussiemoeheid.

Regisserend spel

Bij dit spel wordt gewerkt met diverse materialen, zoals speelgoed, natuurlijke elementen en allerlei voorwerpen. Met deze materialen creëren de leerlingen een decor en bouwen ze stap voor stap een spelverhaal op. Ze geven de objecten verschillende functies en rollen, waarna deze als het ware handelingen uitvoeren en ‘spreken’.

De leerlingen sturen en regisseren het verloop van het verhaal, terwijl de docent ondersteunt bij het opbouwen en verdiepen ervan.

.