Rollenspelen

Spelers nemen een rol aan en bekijken situaties vanuit verschillende perspectieven.

Vervreemdingsspel

Het gaat er bij een vervreemdingsspel om dat leerlingen (spelers en toeschouwers) tijdens het spel gevoelens en ideeën die ze als vanzelfsprekend hadden aangenomen, laten vallen. Hierdoor worden ze zich ervan bewust da meningen, gevoelens, houdingen en gedragingen toch niet zo vanzelfsprekend zijn als ze lijken. Voorbeelden: een vergadering van een politieke partij waarbij het pragramme van een andere partij wordt gebruikt; het spelen van een parsoon waar je een zekere aversie tegen hebt.

Poppenkast of poppenspel

Een onderwerp of probleem kan heel goed door middel an een poppenspel geïntroduceerd of concreet gemaakt worden. Leerlingen kunnen zelf een verhaal bedenken en zelf de benodigdheden (poppen, poppenkast en dergelijke) maken.

Vooral voor leerlingen die zicht niet gemakkelijk durven te uiten, kan het gebruikmaken van een scherm waarachter ze zich mogen vershcuilen een hulp zijn. Een poppenspel biedt de mogelijkheid om een verhaal uit te beelden en hierdoor samen met anderen iets tot stand te brengen.

Action learning

Dit is de meest levensechte variant van het rollenspel. Action learning betekent vrij vertaald 'levend werken'. Centraal staat daarbij het actief leren, waardoor het leervermogen vergroot wordt. Action learning werkt met zelfingebrachte vraagstukken of een probleem tijdens de uitvoering van reële taken. De leerling bespreekt de opdracht in een groep van 5 à 6 deelnemers die ieder hun ervaringen inbrengen. Door het werken met kleine leergroepen, waarbij dialoog, uitwisselen van ervaringen, het leren stellen van goede vragen en de continue koppeling tussen theorie en praktijk plaatsvindt, is er een reflectie op het eigen leerproces (leren leren) en dat van anderen. De leerlingen leren met, door en van elkaar. Dit is een vorm van intervisie, waarin leerlingen een reële probleemsituatie naspelen met als doel dat probleem dichter bij de oplossing te brengen.

Spontaan rollenspel

Wordt ook wel identificatiespel genoemd, waarbij het vrije spel van de leerlingen centraal staat. Er is slechts een geringe duiding van 'het gebied' en de structuur waarbinnen het spel gaat plaatsvinden. Een spontaan rollenspel kan gebruikt worden om:

informatie te krijgen over de ervarings- en belevingswereld van leerlingen en over hun gedragsmogelijkheden en vaardigheden;
de motivatie van leerlingen te vergoten, nadat bijvoorbeeld discussiemoeheid is opgetreden

Regisserend spel

Bij dit spel worden allerlei materialen gebruikt, zoals speelgoed, spullen uit de natuur, voorwerpen, enzovoort. De leerlingen maken hiermee een decor en 'bouwen' daar geleidelijk een spelverhaal mee op. Ze geven de materialen verschillende functies en rollen. Die voeren vervolgens handelingen uit en 'praten'. De leerlingen regisseren het verhaal. De docent helpt bij de opbouw en verdieping ervan.